شهرستان تربت جام/توانمندی های بخش کشاورزی

سیمات کشوری:

عنوان

مساحت(کیلومتر مربع)

تعداد بخش

تعداد شهر

تعداد دهستان

تربت جام

30/8136

5

4

13

استان خراسان رضوی

127735

64

69

161

درصد از استان

4/6

8/7

8/5

8

جمعیت :

عنوان

آبادی دارای سکنه

خالی از سکنه

جمع کل آبادی

جمعیت روستائی

جمعیت شهری

تربت جام

269

59

328

134048

105347

استان خراسان رضوی

3841

4654

8493

 

3753512

درصد از استان

7

3/1

8/3

 

 

ب – وضعیت آب و هوا و اقلیم :

متوسط بارندگي

(mm)

متوسط درجه حرارت C

حداقل درجه حرارت C

حداكثردرجه حرارت C

رطوبت نسبي%

وضعيت باد

طبقه بندي اقليمي

176

4/15+

17-

39+

52

متوسط

سرد و خشک

ج – منابع طبیعی و آبخیزداری:

منابع طبیعی شهرستان تربت جام 478551 هکتار وسعت  دارد  که مرتع 413961 هکتار(12171 هکتارمرتع عالی -183757هکتار مرتع متوسط-218033هکتار مرتع فقیر)  و 3258 هکتار جنگل و 12462 هکتار بیابان . 11428 هکتار باقیمانده بیشه زار و درختچه زار می باشد.

د: وضعیت منابع طبیعی وسعت به هكتار

وسعت منابع طبیعی

درصد از

استان

وسعت بیابانها و کویر

درصد از

استان

وسعت

جنگلها

درصد از استان

وسعت

مراتع

درصد

از

استان

وسعت    بیشه زار

و  درختچه

درصد

از

استان

478551

5.2

12462

1.8

52128

 

413961

6.07

11428

2.7

رتبه ششم

*

رتبه هفتم

*

رتبه یازدهم

*

رتبه چهارم

*

رتبه ششم

*

تعداد طرحهای مدیریت جنگل  2 مورد  - سطح عرصه های حفاظت  شهرستان  466089 هکتار  تعداد محافظین 57 نفر

آبخیز داری :

شهرستان دارای 12 حوزه آبخیز  و   290 میلیون متر مکعب روان آب در سال مي باشد. مساحت اراضی دارای پوشش گیاهی 588383 هکتار و شیب متوسط حوزه  آبخیز 85/11 درصد و ضریب روان آب 21/0 درصد و فرسایش ویژه 8 تن در هکتار برآورد شده است.

منابع آب :

بر طبق آمار 20 ساله هواشناسی بارندگی در شهرستان معادل 176 میلی متر ثبت شده که پتانسیل آن   معادل 6/1 میلیارد متر مکعب  آب سالانه وارد جلگه می شود از این مقدار حدود 85 درصد بصورت روان آب و تبخیر مي باشد. 15 درصد  به عنوان باران موثر اراضی کشاورزی  و  تغذیه سفره های زیر زمینی استفاده می شود. .جدول ذیل مشخصات منابع آبی کشاورزی شهرستان را به تفکیک بخش ارائه  می کند.

تعداد

چاههای عميق

کشاورزی

شهرستان

637 حلقه

 

حومه

256

بالاجام

129

تعاوني قائم  جام

38

تعاوني جامرود

35

تعاوني صدگل و خاوران

27

شركت سهامي زراعي نيل آباد

32

پايين جام

120

تعداد

چاههای نيمه عميق

کشاورزی

شهرستان

51 حلقه

 

حومه

42

بالاجام

4

تعاوني قائم  جام

1

تعاوني جامرود

2

تعاوني صدگل و خاوران

-

شركت سهامي زراعي نيل آباد

-

پايين جام

2

تعداد

قنوات

شهرستان

138 رشته

حومه

78

بالاجام

42

تعاوني قائم  جام

9

تعاوني جامرود

6

تعاوني صدگل و خاوران

-

شركت سهامي زراعي نيل آباد

-

پايين جام

3

تعداد چشمه  ۳5

دهنه

حومه

12

بالاجام

16

تعاوني قائم  جام

-

تعاوني جامرود

-

تعاوني صدگل و خاوران

-

شركت سهامي زراعي نيل آباد

-

پايين جام

7

تعداد رودخانه دائمي و فصلي

9

رشته

حومه

3

بالاجام

5

تعاوني قائم  جام

-

تعاوني جامرود

-

تعاوني صدگل و خاوران

-

شركت سهامي زراعي نيل آباد

-

پايين جام

1

 

 

بيش از 90 درصد آب استحصالی در بخش کشاورزی مصرف می شود.متاسفانه شهرستان تربت جام  فاقد رودخانه عمده و مهم  بوده  و 92 درصد از آب  مصرفی در بخش کشاورزی بوسیله منابع زیر زمینی تامین می شود.(  8 درصد توسط آبهای سطحی  )بدلیل اضافه برداشت از منابع زیر سطحی شاهد افت سالانه 5/1 متر سطح ایستایی  هستیم رکورد  بیلان منفی دشت در بین دشت های استان خراسان بالاترین میزان را دارد و این نشان دهنده شرایط فوق بحرانی  می باشد برابر اعلام  اداره آب منطقه ای استان  60 درصد  حجم مخزن  از دست رفته  وفقط 40 درصد باقیمانده است.و اگر اقدام جدی انجام نپذیرد زندگی در شهرستان طی چند سال آینده به مخاطره خواهد افتاد .

 

سیمای کشاورزی شهرستان:

مساحت شهرستان 8136 کیلومتر مربع است که 480 هزار هکتار از آن را مراتع و 224319 هکتار را اراضی قابل کشت تشکیل میدهد (5/9درصد از اراضی قابل کشت استان) و بقیه اراضی را بیابانها و کویر وغیره را شامل می شود. از لحاظ میزان تولیدات کشاورزی این شهرستان  در استان رتبه  سوم را پس از شهرستانهای سبزوار و نیشابور قرار دارد . و اگر بدانیم شهرستان تربت جام با داشتن 4 درصد از  جمعیت کل  استان 7/6 درصد از شاغلین کشاورزی استان خراسان رضوی و 5/46 درصد از کل شاغلین شهرستان را داراست  اهمیت  بخش کشاورزی  شهرستان در استان خراسان بیشتر نمایان می گردد.

جدول برآورد شاغلان 10 ساله و بیشتر بخش کشاورزی بر حسب گروههای عمده فعالیت  و وضع شغلی  در شهرستان و استان بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1385

عنوان

جمع کل

شهری

روستایی

جمع

بخش خصوصی

بخش عمومی

جمع

بخش خصوصی

بخش عمومی

شهرستان

26014

3841

3706

136

22173

21450

724

استان

394075

65527

63403

2123

328548

325109

3438

درصد

7/6

8/5

8/5

4/6

7/6

6/6

21

زیر بخش های کشاورزی:

زراعت :

همانطور که ذکر شد زراعت  اهمیت بسیار زیادی  در کشاورزی شهرستان دارد و بهره برداران شهرستان عمدتا  در این بخش فعالیت دارند. بر اساس سرشماری کشاورزی سال 82 ،  31 درصد از بهره برداران بخش کشاورزی شهرستان زراعتکار بوده اند.

جدول مقایسه ای زراعت شهرستان  با استان

اراضی

زراعی

(هکتار)

درصد

از استان

اراضی

آبی

(هکتار)

درصد

از استان

اراضی دیم

(هکتار)

درصد ازاستان

میزان تولیدات زراعی آبی

(تن)

درصد از

استان

میزان  تولیدات زراعی دیم

(تن)

درصد از استان

116266

2/11

70084

5/10

46182

5/12

696660

8/11

14597

7

رتبه سوم

در استان

*

رتبه سوم

*

رتبه دوم

*

رتبه سوم

*

رتبه  هفتم

*

 

شهرستان در محصولات زراعی  زیر دارای رتبه  می باشد:

-          گندم رتبه اول در عملکرد  و  سوم در سطح و میزان تولید

-          جو مقام اول در عملکرد

-          پنبه مقام اول در عملکرد

-          جالیز مقام اول در سطح میزان تولید و عملکرد

-          کلزا مقام  سوم در میزان تولید

-          گوجه فرنگی  مقام سوم در میزان تولید

-          ذرت علوفه ای مقام دوم در سطح و میزان تولید

باغبانی:

جدول مقایسه تولیدات باغی شهرستان با استان

 

سطح زیر کشت باغات (هکتار)

درصد

از استان

تولیدا محصولات باغی(تن)

درصد

از استان

6750

8/2

12849

4/1

رتبه سیزدهم

****

شانزدهم

*****

جدول مقایسه عمده محصولات باغی شهرستان  با استان:

عنوان

سطح زیر کشت

درصد از استان

میزان تولید

درصد از استان

میوه های دانه دار

152

7/0

283

1/0

میوه های هسته دار

793

8/3

1309

3/1

میو های دانه ریز

556

9/1

8138

2/2

میوه های خشک

2448

8/2

2352

4/4

میوه های نیمه گرمسیری

50

6/0

165

15/0

سایر محصولات(زعفران  ، زیره)

2739

8/3

598

8/4

 

مقایسه ارزش  اقتصادی محصولات کشاورزی شهرستان با استان:                                              (میلیون ریال)

عنوان

مجموع ارزش ناخالص محصولات زراعی

مجموع ارزش ناخالص محصولات باغی

مجموع ارزش محصولات فرعی

(زراعی و باغی)

جمع کل ارزش ناخالص محصولات کشاورزی

میزان ارزش

رتبه در استان

میزان ارزش

رتبه در استان

میزان ارزش

رتبه در استان

تربت جام

803064

سوم

48530

چهاردهم

125830

977425

چهارم

استان

6425529

*

2427481

*

1553789

10406800

*

در صد

5/12

*

2

*

1/8

3/9

*

مکانیزاسیون کشاورزی:

براساس جدول ذیل  شاخص های  مکانیزاسیون کشاورزی  مورد بررسی قرار گرفته است:

عنوان

سطح مکانیزاسیون زراعی

سطح مکانیزاسیون باغی

وضعیت توان ای کشتی

واحدهای خدمات

مکانیزه

سازندگان ماشین ها و

ادوات کشاورزی

کمباین

تراکتور

تربت جام

0.74

0.12

104

1456

4

4

استان

0.74

0.12

549

20951

110

124

درصد

*

*

18.9

6.9

3.6

3.2


برچسب‌ها: شهرستان تربت جام, توانمندی های بخش کشاورزی
نوشته شده توسط رضا قندالی  | لینک ثابت |